mjin kind spijbelt, wat moet ik doen?
Zoon of dochter spijbelt
Je kind gaat niet (meer) naar school. Of zegt dat hij gaat, maar blijkt te spijbelen. Je vraagt je af: mijn kind spijbelt, wat moet ik doen?
Gesprekken lopen vast. Straf werkt niet. En ergens voel je: dit gaat niet meer vanzelf goedkomen.
Wil hij echt niet?
Zit er iets achter wat ik niet zie?
Er zijn veel ouders die dit machteloze gevoel kennen.
Maar misschien bent u een van die ouders die eigenlijk heel goed kan begrijpen dat de schoolgang gewoon niet lukt. Omdat uw zoon of dochter niet gezien wordt voor wie hij echt is.
Kan ook niet anders, uw zoon of dochter heeft zich lange tijd aangepast aan de schoolsituatie. De docenten kennen hem of haar niet, omdat ze elkaar nooit écht ontmoet hebben.
Leerlingen spijbelen niet voor niets
Spijbelen is een signaal. Een signaal dat we moeten oppikken. Er zit bijvoorbeeld:
- frustratie
- verveling
- overprikkeling
- zich niet gezien voelen
- te weinig duidelijkheid, of juist teveel
Hoe langer dit spijbelen duurt, hoe groter de afstand tot school wordt.
Uw kind zit op school, … maar is er niet
Is uw zoon of dochter misschien een van de leerlingen die ’s morgens wel op school aankomen en ook netjes blijven tot de laatste bel? Maar geestelijk afwezig zijn? Uit lijfsbehoud mentaal spijbelen?
Pijnlijk om te zien als ouders. Thuis komt de frustratie eruit:
- woedeuitbarstingen
- slecht slapen en eten
- niet uit bed kunnen komen
- geen huiswerk maken
- etc.

Praktijkverhaal hoogbegaafde spijbelaar
Recent begeleidde ik een jongen uit de regio Harderwijk.
Slim, hoogbegaafd — maar structureel aan het spijbelen. Niet omdat hij niet wilde leren. Maar omdat hij zich totaal niet serieus genomen voelde. Hij kreeg:
- minder les
- vervangende “verrijking”
- weinig uitdaging die bij hem paste
Zijn conclusie? “Wat ik doe doet er toch niet toe.”
En dat is waar het misging.
Wat zit er achter het spijbelen?
Veel kinderen spijbelen niet omdat ze niet naar school willen. Ze willen juist méér. Méér school, meer prikkelende vragen, meer afwisseling, meer vrijheid, meer competentie.
Ze willen ook minder: Minder betutteling, minder voorspelbaarheid, minder lawaai, minder film kijken.
Dit zie ik vaak bij:
- Intelligente of hoogbegaafde jongeren
- Jongeren met een sterke eigen wil (of die thuis gewend zijn om op een volwassen toon aangesproken te worden)
- kinderen die behoefte hebben aan autonomie
Maar vaak weten ze nog niet hoe ze dit moeten sturen. Hierdoor raken ze gefrustreerd. En dan ontstaat gedrag als spijbelen. Of leerlingen zorgen ervoor dat ze uit de les worden gestuurd voor het echt vervelend wordt.
Gedrag = oplossing
Ik geloof dat ieder gedrag voorkomt uit de op dat moment beste genomen keuze. Wat voor jou als ouder onbegrijpelijk voelt, is voor je kind vaak logisch.
Spijbelen is meestal geen onwil maar een (onhandige) oplossing voor iets wat vastzit. En als dat lang genoeg duurt ontstaat er thuis strijd, loopt contact met school vast en raakt je kind steeds minder gemotiveerd voor school.
Je kind spijbelt, wat kan ik voor je doen?
Dit is het punt waarop ik graag inspring. Eerst deed ik dat een aantal jaar binnen een school voor voorgezet onderwijs. Nu doe ik dat erbuiten. Als spijbelgedrag te lang duurt komen relaties onder druk te staan. Als vader en moeder kom je er niet meer doorheen. Als mentor of leerlingbegeleider vaak ook niet. Een frisse blik buiten het systeem wil wel helpen. Werkt u op een school en zoekt u ondersteuning voor leerlingen die verzuimen?
In de begeleiding kijk ik niet alleen naar het gedrag maar gaan we op zoek naar wat er achter zit.
We werken aan de trits autonomie-competentie- verbinding. De juiste balans tussen die drie geeft motivatie, geeft energie en zelfvertrouwen om weer door te gaan. We werken aan:
- zelfkennis en ego-versterking
- herstellen van motivatie en richting
- contact tussen ouders en kind
- praktische oplossingen voor tijdens de lessen.
- stap voor stap terug naar leren (binnen of buiten de school)
De gesprekken kunnen bij jullie thuis. Buiten tijdens een wandeling of in een door mij gehuurde spreekkamer.
Resultaat
- weer rust thuis
- meer openheid bij uw kind
- reëler perspectief op de toekomst
- groeiend wederzijds begrip
Wil je eens sparren over jouw situatie?
Blijft je kind spijbelen en weet je niet meer wat je kunt doen? Ik denk graag met je mee over de volgende stap.
