Uit de LAKS‑monitor 2025 – het landelijke tevredenheidsonderzoek onder middelbare scholieren – blijkt dat leerlingen hun school gemiddeld een 6,6 geven.
Dat klinkt als een voldoende. Maar als je iets beter kijkt naar de cijfers, ontstaat een ander beeld.
Zo is maar ongeveer 4 op de 10 leerlingen echt tevreden over lessen en toetsen, en geeft een grote groep aan te maken te hebben met pesten.
En misschien wel het meest opvallend: ongeveer 1 op de 5 leerlingen geeft aan dat ze het niet naar hun zin hebben op school.
Dat gaat niet alleen over prestaties. Dat gaat vooral over hoe een leerling zich voelt. Een leerling die niet lekker op school zit, laat dat vaak niet direct zien.
Deze leerlingen sprak ik toen ik nog binnen de school werkte. Nu spreek ik ze buiten de school.
Niet elke leerling valt op
De jongeren die bij mij komen, vallen vaak niet direct uit.
Ze gaan naar school, halen meestal redelijke cijfers en doen wat er van ze verwacht wordt. Maar het kost ze veel.
Wanneer school niet meer past
Het onderwijs werkt voor veel leerlingen goed. Maar niet voor iedereen. Als de nadruk ligt op toetsen, het tempo vastligt en er weinig ruimte is om echt aan te sluiten bij een leerling, dan haken sommigen langzaam af.
.
Wat er onder zit
Achter dat “niet lekker op school zitten” zit bijna altijd iets anders.
Dat kan van alles zijn. Zich niet gezien voelen. Te weinig uitdaging — of juist teveel druk. Of een hoofd dat altijd “aan” staat en alles tegelijk binnenkrijgt.
Vaak zit er ook een zoektocht onder naar autonomie en richting.
En als dat langer duurt, verandert het gedrag. Sommige leerlingen trekken zich terug, anderen worden boos of onverschillig, en een deel gaat uiteindelijk spijbelen.
Spijbelen is zelden het begin
Vaak hoor ik: “hij wil gewoon niet”. Of ‘dan zorg je maar dat je wilt’. Maar meestal is spijbelen een gevolg, geen oorzaak. Het is een manier om met iets om te gaan wat niet meer lukt.
Daarom schreef ik daar eerder ook een uitgebreider stuk over.
Wat helpt dan wél?
Wat ik in de praktijk zie, is dat het verschil zelden zit in strengere regels of meer druk. Het zit bijna altijd in ruimte.
Ruimte om te begrijpen wat er echt speelt, weer grip te krijgen op jezelf en stappen te zetten die wél haalbaar zijn.
Soms is daar iemand voor nodig die naast een jongere staat. Niet als ouder of docent, maar als iemand die echt luistert en meedenkt.
Voor ouders
Veel ouders voelen dat er iets niet klopt, maar kunnen er moeilijk bij. Gesprekken lopen vast. Of worden strijd.
Mijn ervaring is dat het helpt om er eerder bij te zijn. Niet pas als het echt misgaat. Maar juist in die fase waarin je merkt: dit gaat niet vanzelf goedkomen.
Voor scholen
De cijfers uit de LAKS‑monitor laten zien dat dit breder speelt.
Veel scholen doen al veel.
Tegelijk zie ik ook hoe weinig tijd er per leerling is, hoe vol zorgstructuren zitten en hoe sommige jongeren net buiten de bestaande begeleiding vallen.
Niet omdat het niet gezien wordt, maar omdat er simpelweg te weinig ruimte is. En soms ook mentoren die net niet aansluiten bij deze vaak ‘gevoelige’ leerlingen
Daar kan een frisse blik van buiten soms net het verschil maken.
1 op de 5
Een 6,6 is een voldoende.
Maar als het gaat om hoe jongeren zich voelen op school, zegt dat niet alles. Achter die cijfers zit iets anders. Ongeveer 1 op de 5 leerlingen zit niet lekker op school.
En vaak begint verandering niet bij “harder werken”, maar bij beter begrijpen wat er speelt.
Twijfel je of jouw kind nog goed zit op school, of merk je dat het begint te wringen?
Je kunt me altijd vrijblijvend een bericht sturen. Ik denk graag even met je mee.
Werk je op een school en merk je dat een leerling meer vraagt dan er intern mogelijk is? Dan denk ik graag mee.
Bronnen
- LAKS (2025), LAKS‑monitor 2025 (download hier)
- VO‑raad (2025), reactie op de LAKS‑monitor
