Oorzaak of gevolg?

Oorzaak en gevolg lijken vaak duidelijk in een vaste volgorde te staan.
Tot je er met meerdere mensen naar kijkt. Dan blijkt het ineens een kwestie van perspectief.

Voor een docent is storend gedrag – klieren, omdraaien, niet opletten, aanwijzingen negeren – een reden om een leerling uit de les te sturen.

Voor de leerling kan dat heel anders liggen. Lawaai in de klas, een uitleg die niet aanspreekt of een – in zijn ogen – onterechte opmerking van een docent (soms zelfs van een ander vak) kan juist de aanleiding zijn voor datzelfde gedrag.

Voor je het weet ontstaan er twee kampen: de docent met collega’s aan de ene kant, de leerling met zijn familie aan de andere. Er ontstaat irritatie of boosheid. Oorzaak en gevolg lopen door elkaar.

In zulke situaties word ik nieuwsgierig.
Wat gebeurt hier eigenlijk?

Er is spanning ontstaan tussen twee partijen die elkaar niet meer goed verstaan. Iets raakt iets. Iemand raakt iemand. Maar wat was er eerst? En wat volgde daarop? Omdat er niet echt naar elkaar geluisterd wordt, missen ze elkaar. Terwijl ze in de kern vaak hetzelfde willen: rust in de klas en gezien worden.

Een paar vragen kunnen helpen om het patroon te doorbreken:

• Wat maakt dat een leerling zich afwendt?
• Wat zorgt ervoor dat dit gedrag zo irriteert?
• Met welke gedachte vindt een leerling het oké om te gaan klieren?

Bij leerlingen die (nog) niet herkend zijn als hoogbegaafd, zie je soms heftig gedrag. Het kan onredelijk of onbeschoft overkomen. Maar als je beter kijkt, zie je vaak iets anders.

Dan is het gedrag geen oorzaak, maar een gevolg.

Bijvoorbeeld van:

• onrust in de klas,
• uitleg die niet aansluit,
• of een sterke behoefte om falen te vermijden.

Daardoor lukt het de leerling niet om zich te focussen, en ontstaat verstorend gedrag.

Oorzaak of gevolg?
Zonder het hele verhaal te zien, is dat lastig te zeggen.

Misschien vind je dit blog ook leuk ‘Gaat welbevinden voor leren‘?

Hulp nodig om patronen te doorbreken?
kijk eens bij mijn diensten voor het onderwijs